Boek: De boekendief, Markus Zusak

Posted in Boeken on 10 mei 2014 – 02:24
Post a comment

boekendief cover

De boekendief, Markus Zusak

 

Een héél dik boek, maar het leest makkelijk weg. Een oorlogsboek, maar een totaal ander soort boek dan je zou verwachten. Het is het verhaal verteld door De Dood zelf. Een onverwacht perspectief. De Dood is wel een beetje irritant, geeft voortdurend vooruitblikken of hinten wat er later zou gaan gebeuren. Vooral in het begin van het boek is hij veel aan het woord over zichzelf, en hoe druk hij het wel niet heeft. Het verhaal van Liesel komt echter steeds nadrukkelijker door de woordenbrei heen bovendrijven.

Liesl, de boekendief

Het is een meisje dat bij pleegouders terechtkomt, in een arme wijk van een voorstad van München. Haar biologische ouders konden niet meer voor haar zorgen (vader weggevoerd, moeder ziek en mogelijk bijna weggevoerd, maar geen joden). Ze maakt nieuwe vrienden, wordt lid van de Hitlerjugend, rooft appels, aardappels en boeken. In het begin kan ze nog niet lezen of schrijven en haar nieuwe vader Hans gaat haar dat leren in de kelder onder de grond.
Dan komt op een dag Max in hun leven, de zoon van een oorlogskameraad van vader Hans (WOI). Max (jood) duikt onder in hun kelder. En de levensomstandigheden worden steeds kariger. Vader Hans heeft nauwelijks werk, omdat hij geen lid is van de NSDAP, en moeder Rosa verliest een voor een haar klanten voor wie ze was- en strijkgoed doet.

schrijfstijl

In het begin vond ik het boek nogal gekunsteld. Een Dood als verteller, brokstukken tekst, flarden. Ik vind dat niet prettig als het geen functie heeft (voor mijn gevoel dan). Er zitten tekstkunstjes in, taalkunstjes, er zit een boek-in-een-boek in…. Voor mij is een boek pas een goed boek als ik al lezend vergeet dat ik aan het lezen ben, dat ik in een verhaal gezogen wordt. Als de hoofdpersonen helemaal tot leven komen, en ze met je mee blijven zweven als je het boek halverwege weg legt. Nog mooier is het als een boek een interactie met jezelf aangaat.
Nou, over de tekstbrokken las ik heen, en dat stoorde het verloop van het verhaal niet, dus conclusie: overbodig. Maar de mensen uit het boek zijn zóóó mooi en zacht neergezet. Ik moet zeggen dat ik even geen ander boek voor de geest kan halen waar de personages zo geloofwaardig en levend zijn neergezet. Dat is voor mij de geniale vonk van dit boek: de mensen. Zo gekunsteld als de schrijfconstructie is, zo geniaal normaal en geloofwaardig zijn de mensen neergezet.

de film

Ik heb stukjes film in deze post gezet, maar ik moet zeggen dat mijn fantasiebeelden veel grauwer en rauwer waren bij het lezen. De schrijver zegt niet dat de levensomstandigheden bar zijn, maar laat dat blijken door het verhaal: de intense paniek van Liesel bijvoorbeeld als haar schoenen ergens achterblijven. Ze moet kost wat het kost die schoenen terug, ondanks het gevaar. De filmbeelden zijn te mooi en te esthetisch. Een ander nadeel van filmbeelden is dat afbeeldingen van nazi’s, Hitler, soldaten en Jodenvervolging bij ons een sterke emotionele overdrive reactie oproepen, terwijl dat eigenlijk (nog) niet in die mate speelt in de tijd van het boek.
Dat vind ik dus ook heel sterk van dit boek. De hoofdpersonen zitten er middenin, zijn het er niet mee eens, maar behoudens hier en daar een verzetsdaadje, drijven ze met de stroom van de tijd mee. Meer konden ze niet doen. [kleine verzetsdaden hadden trouwens gróte gevolgen, dat wel]

eye-opener voor mezelf

De interactie met mijzelf is dat ik ineens stilsta bij het feit hoezeer de Duitse bevolking zelf geleden heeft in WOII. Zoveel intense armoede, zoveel onderdrukking van de eigen bevolking. Dat is voor mij een echte eye-opener. Op een of andere manier had ik altijd gedacht dat de Duitse bevolking min of meer profiteerde van de oorlog, en daarom niet massaal in verzet kwam tegen de nazi’s. Dat heb ik eens nagevraagd, maar voor de Duitse bevolking was het net zo’n grote nachtmerrie (misschien zelfs groter) als voor ons als onderdevoetgelopen land.

Ik kan het boek aanraden om te lezen, ook als je niet van oorlogsboeken houdt. Dit boek is toch anders, veel liefdevoller, ondanks het drama van de tijd waarin het speelt.

 

Jasmin

 

 


This entry was written by Jasmin, filed under Boeken and tagged , .
Bookmark the permalink or follow any comments here with the RSS feed for this post.
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Post a Comment

Your email is never shared. Required fields are marked *

*
*
Protected by WP Anti Spam